برگ سبز ترخیص کالا چیست؟
در فرآیند واردات و صادرات، یکی از مهم‌ترین اسناد رسمی که نشان‌دهنده پایان مراحل قانونی ترخیص کالا از گمرک است، برگ سبز ترخیص کالا یا همان برگ سبز گمرکی می‌باشد. این سند به عنوان مدرک نهایی خروج کالا از گمرک شناخته می‌شود و بدون صدور آن، امکان ترخیص قطعی و خروج محموله از انبارهای گمرک وجود ندارد.
به زبان ساده، برگ سبز ترخیص کالا یعنی تمامی مراحل اداری، قانونی و مالی مرتبط با ورود یا خروج کالا انجام شده و گمرک اجازه خروج کالا را صادر کرده است. این سند از نظر حقوقی و تجاری اهمیت بالایی دارد و معمولاً در معاملات، حسابداری شرکت‌ها و ارائه به سازمان‌های دولتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
برگ سبز گمرکی چه کاربردی دارد؟
برگ سبز گمرکی صرفاً یک برگه ساده نیست، بلکه یک سند رسمی و قابل استناد است که نشان می‌دهد کالا به صورت قانونی وارد کشور شده یا از کشور خارج گردیده است. این سند معمولاً در موارد زیر استفاده می‌شود:
ارائه به شرکت‌های حمل‌ونقل برای خروج کالا از گمرک
ارائه به مشتری یا خریدار جهت اثبات ترخیص قانونی کالا
استفاده در امور حسابداری و ثبت مالی واردات
استفاده برای دریافت مجوز فروش یا توزیع کالا در بازار
ارائه در پرونده‌های مالیاتی و بازرسی‌های قانونی
اثبات تسویه حقوق ورودی و عوارض گمرکی

به همین دلیل، برگ سبز ترخیص کالا یکی از مدارک اصلی در تجارت خارجی محسوب می‌شود و نگهداری آن برای واردکنندگان بسیار ضروری است.
برگ سبز ترخیص کالا چه اطلاعاتی دارد؟
در برگ سبز گمرکی اطلاعات مهمی ثبت می‌شود که به نوعی شناسنامه کالا در گمرک محسوب می‌گردد. برخی از مهم‌ترین اطلاعات درج شده در برگ سبز عبارت‌اند از:
شماره کوتاژ گمرکی
مشخصات واردکننده یا صاحب کالا
نوع کالا و شرح کالا
کد تعرفه گمرکی (HS Code)
ارزش کالا و ارزش گمرکی
میزان حقوق ورودی و عوارض پرداخت شده
وزن ناخالص و وزن خالص
کشور مبدا و کشور صادرکننده
نام گمرک ورودی و محل ترخیص
تاریخ صدور برگ سبز و شماره پروانه

این اطلاعات نشان می‌دهد کالا از چه مسیری وارد شده، چه هزینه‌هایی برای آن پرداخت شده و ترخیص آن به صورت رسمی ثبت گردیده است.
تفاوت برگ سبز گمرکی با پروانه ترخیص چیست؟
یکی از سوالات رایج در حوزه بازرگانی این است که آیا برگ سبز همان پروانه ترخیص است یا خیر.
در واقع، برگ سبز ترخیص کالا در بسیاری از موارد به عنوان همان پروانه گمرکی شناخته می‌شود و در زبان رایج بازار، این دو عبارت به جای هم استفاده می‌شوند. اما به طور کلی، برگ سبز یک سند نهایی است که پس از انجام مراحل ترخیص و پرداخت هزینه‌ها صادر می‌شود و نشان‌دهنده پایان فرآیند گمرکی است.
به همین دلیل اگر کسی بگوید «پروانه ترخیص صادر شد» معمولاً منظور همان صدور برگ سبز گمرکی است.
چه زمانی برگ سبز ترخیص کالا صادر می‌شود؟
برگ سبز زمانی صادر می‌شود که کالا تمام مراحل قانونی ترخیص را پشت سر گذاشته باشد. این مراحل شامل ثبت اظهارنامه، بررسی و ارزیابی کالا، دریافت مجوزهای مورد نیاز و پرداخت هزینه‌های قانونی می‌باشد.
بعد از تایید نهایی کارشناسان گمرک و تسویه کامل حقوق و عوارض، سیستم گمرک اجازه صدور برگ سبز را صادر می‌کند. سپس واردکننده یا ترخیص‌کار می‌تواند این سند را دریافت کرده و مراحل خروج کالا از گمرک را انجام دهد.
مراحل دریافت برگ سبز ترخیص کالا
برای دریافت برگ سبز گمرکی باید یک فرآیند مشخص طی شود. اگر این مراحل به صورت درست و بدون خطا انجام شود، صدور برگ سبز نیز سریع‌تر انجام خواهد شد.
1) ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
اولین قدم برای واردات کالا، ثبت سفارش رسمی در سامانه جامع تجارت است. در این مرحله مشخصات کالا، ارزش، کشور مبدا و شرایط واردات ثبت می‌شود.
2) آماده‌سازی مدارک واردات
برای صدور برگ سبز، مدارک زیر معمولاً مورد نیاز است:
کارت بازرگانی معتبر
فاکتور رسمی (Commercial Invoice)
پکینگ لیست
بارنامه
گواهی مبدا
بیمه‌نامه حمل
ثبت سفارش تایید شده
هرگونه نقص یا مغایرت در مدارک می‌تواند صدور برگ سبز را به تاخیر بیندازد.
3) ثبت اظهارنامه گمرکی
پس از ورود کالا به گمرک، باید اظهارنامه در سامانه EPL یا سیستم گمرک ثبت شود. اظهارنامه شامل مشخصات کامل کالا، تعرفه گمرکی و ارزش آن است.
ثبت صحیح اظهارنامه اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا اشتباه در کد تعرفه یا ارزش کالا باعث بررسی مجدد و طولانی شدن فرآیند ترخیص می‌شود.
4) دریافت مجوزهای لازم
بسته به نوع کالا ممکن است نیاز به مجوزهای زیر باشد:
مجوز استاندارد
مجوز سازمان غذا و دارو
مجوز بهداشت

مجوز انرژی
مجوز سازمان تنظیم مقررات (رگولاتوری)
کالاهایی مانند تجهیزات مخابراتی، الکترونیکی و صنعتی معمولاً بیشترین حساسیت را برای مجوزها دارند.
5) ارزیابی کالا توسط کارشناسان گمرک
پس از ثبت اظهارنامه، کارشناسان گمرک کالا را ارزیابی می‌کنند و اسناد را با محموله تطبیق می‌دهند. در صورت تایید، کالا وارد مرحله محاسبه حقوق ورودی و مالیات می‌شود.
6) پرداخت حقوق ورودی، مالیات و عوارض
در این مرحله باید هزینه‌های قانونی شامل موارد زیر پرداخت شود:
حقوق گمرکی
سود بازرگانی
مالیات بر ارزش افزوده
سایر عوارض قانونی
پرداخت سریع و کامل این هزینه‌ها یکی از اصلی‌ترین عوامل صدور سریع برگ سبز است.
7) صدور برگ سبز گمرکی (پروانه ترخیص)
بعد از تایید نهایی و پرداخت هزینه‌ها، برگ سبز گمرکی صادر می‌شود و واردکننده می‌تواند کالا را از گمرک خارج کند.
برگ سبز ترخیص کالا چقدر زمان می‌برد؟
مدت زمان صدور برگ سبز به عوامل مختلفی بستگی دارد و برای همه کالاها یکسان نیست. اما به طور کلی اگر مدارک کامل باشد و مجوزها به موقع دریافت شوند، برگ سبز می‌تواند در مدت کوتاهی صادر شود.
عواملی که باعث افزایش زمان صدور برگ سبز می‌شوند شامل:
نقص در مدارک یا اشتباه در اظهارنامه
انتخاب اشتباه تعرفه گمرکی
اختلاف ارزش‌گذاری کالا
نیاز به مجوزهای تخصصی
قرار گرفتن کالا در مسیر قرمز یا بررسی فیزیکی سخت‌گیرانه
در بسیاری از موارد، همکاری با شرکت بازرگانی یا ترخیص‌کار حرفه‌ای می‌تواند سرعت صدور برگ سبز را افزایش دهد.
چگونه برگ سبز ترخیص کالا را سریع‌تر دریافت کنیم؟
برای اینکه فرآیند صدور برگ سبز بدون تاخیر انجام شود، رعایت چند نکته بسیار مهم است:
آماده کردن مدارک قبل از رسیدن کالا
اگر مدارک حمل و اسناد واردات از قبل آماده باشد، زمان اظهار و ارزیابی کاهش پیدا می‌کند.
انتخاب صحیح HS Code
تعرفه گمرکی اشتباه یکی از اصلی‌ترین دلایل توقف کالا در گمرک است. انتخاب صحیح تعرفه، صدور برگ سبز را سریع‌تر می‌کند.
دریافت مجوزها قبل از ورود کالا
اگر کالا نیازمند استاندارد یا مجوز خاص باشد، بهتر است مراحل دریافت مجوز از قبل برنامه‌ریزی شود.
استفاده از شرکت ترخیص معتبر
شرکت‌های بازرگانی باتجربه به دلیل شناخت مسیرها و روند اداری، معمولاً می‌توانند مراحل ترخیص را کوتاه‌تر و بدون خطا انجام دهند.
برگ سبز گمرکی چه اهمیتی در معاملات بازرگانی دارد؟
برگ سبز به نوعی سند رسمی مالکیت و قانونی بودن کالا در کشور است. بسیاری از شرکت‌ها برای خرید کالاهای وارداتی، ارائه برگ سبز را به عنوان مدرک اصلی درخواست می‌کنند.
همچنین این سند برای اثبات پرداخت عوارض گمرکی، امور مالیاتی و ثبت حسابداری کالا اهمیت دارد. در برخی کالاها مانند قطعات صنعتی یا تجهیزات حساس، بدون برگ سبز امکان فروش یا ارائه خدمات پس از فروش نیز محدود می‌شود.
جمع‌بندی
برگ سبز ترخیص کالا یکی از مهم‌ترین اسناد گمرکی است که پس از تکمیل مراحل قانونی واردات و پرداخت حقوق ورودی صادر می‌شود. این سند نشان می‌دهد کالا به صورت رسمی و قانونی ترخیص شده و اجازه خروج از گمرک را دارد.
برای دریافت برگ سبز باید مراحل ثبت سفارش، اظهارنامه گمرکی، دریافت مجوزها، ارزیابی کالا و پرداخت هزینه‌های قانونی به طور کامل انجام شود. هرچه مدارک دقیق‌تر باشد و فرآیند بدون خطا پیش برود، صدور برگ سبز سریع‌تر انجام خواهد شد.